ارتشبد محمد خاتم فرمانده نيروي هوايي ايران (1354-1337) فرزند محمود خاتم و خواهرزاده سيدحسن امامي (امام جمعه تهران) در سال 1297ش در شهر رشت به دنيا آمد. پس از تحصيلات ابتدائي، دوره متوسطه را در كالج آمريكايي (دبيرستان البرز) گذراند. در سال 1318 وارد اولين دوره رسته هوايي در دانشكده افسري شد و با درجه ستوان دومِ هوايي فارغ‌التحصيل گرديد. سپس در سال 1323 براي تكميل فن خلباني به كشور انگليس رفت. پس از بازگشت به ايران در سال 1325 خلبان مخصوص محمدرضا پهلوي و بعد به آجوداني وي منصوب گرديد. خاتمي در سال 1324 با پرويندخت خديوي ازدواج كرد از وي يك دختر به نام صبريه داشت كه از موارد مهم اختلاف خانوادگي او و فاطمه پهلوي همسر دوم خود بود.

ارتشبد محمد خاتم دوره تكميلي خلباني با جت را در انگليس و آلمان غربي (پایگاه ناتو) و دوره ستاد هوايي را در سال 1330 در آمريكا با موفقيت به پايان رساند و به عنوان اولين خلبان جت و يكي از اعضاي مؤسس تيم آكروجت نيروي هوايي شا هنشاهی ايران شناخته شد. او خلباني هواپيماي محمدرضا پهلوي را در روز 25 مرداد سال 1332 ابتدا به عراق و سپس به ايتاليا، برعهده داشت. با بازگشت محمدرضا پهلوي به ايران، كار خاتم رونق گرفت به درجه سرهنگي ارتقاء يافت و فرمانده تيپ شكاري نيروي هوايي شد.

خاتم در بدو ورود به نيروي هوايي مشاغل هنر آموزگاري، سرهنر آموزگاري خلباني و فرمانده يگانهاي شكاري را برعهده داشت و از فرماندهان مورد اعتماد شاه بود. او در سال 1336 در يك سانحه هوايي همسر اول خود را از دست داد و از اين موقعيت استفاده نمود و به فاطمه پهلوي خواهر صلبي محمدرضا پهلوي پيشنهاد ازدواج داد كه مورد موافقت شاه قرار گرفت، اين وصلت در روز سي‌ام مرداد 1338 به وقوع پيوست، بدین ترتیب، وي يكي از اعضاي مؤثر خاندان پهلوي گرديد و به سرعت مدارج ترقي نظامي را طي نمود و ارتشبد شد. 
محمدرضا پهلوي در سال 1337 دست به تصفيه بزرگي در نيروي هوايي زد و كليه امرای قدیمی را بازنشسته و يا به واحد ديگر ارتش انتقال داد، تنها سرتيپي كه باقي ماند خاتم بود. او را فرمانده نيروي هوايي كرد و  اختيارات زيادي به وي تفويض نمود. او درجات نظامي افسران شایسته را  خارج از آيين‌نامه و مقررات مي‌داد و اكثر افسران و امرا از  وي  رضایت کامل داشتند.وی  همچنين اعتبارات سنگيني براي خريد هواپيما، آموزش خلبانان و تأسيس پايگاههاي هوايي در سرتاسر ایران در اختيار گرفت و نيروي هوايي بسیار قدرتمندي تشكيل داد.

خاتم مورد توجه فوق‌العاده مستشاران نظامي آمريكا بود به طوري كه آمريكايي ها در يك طرح اضطراري، او را كانديداي جانشيني محمدرضا پهلوي كرده بودند، اين طرح محرمانه به اطلاع شاه رسيد و موجبات سوء ظن شاه نسبت به خاتم را  فراهم ساخت. ارتشبد خاتم  علاوه بر فعاليت نظامي در بخشهاي اقتصادي، تجاري و كشاورزي نيز بسیار فعال بود. و از سهامداران عمده شركتهاي بورت، سيمان شمال، سيمان فارس، بانك اعتبارات، بانك عمران و كارخانه قند كرج به شمار مي‌رفت. 
ارتشبد  محمد خاتم  در 21 شهريور سال 1354 ضمن يك پرواز تفريحي با كايت (بال پرنده) در دریاچه سد دز سقوط كرد و جان سپرد.