کاپیتان ادوارد جان اسمیت یکی از با تجربه ترین افسران دریایی انگلیس بود. وی متولد 27  ژانویه سال 1850 بوده و در حادثه غرق شدن کشتی تایتانیک در پانزدهم آوریل سال 1912 جان سپرد.

ادوارد جان اسمیت در شهر استوک-آن-ترنت انگلیس متولد شد.

 در ۱۳ سالگی به لیورپول رفت و حرفه دریانوردی را در پیش گرفت.

در ۱۲ ژوئیه ۱۸۸۷، اسمیت با سارا پنینگتن ازدواج کرد و دختر آنها، هلن اسمیت، در سال ۱۸۹۸ به دنیا آمد.


کاپیتان اسمیت در مارس ۱۸۸۰ به شرکت ستاره سفید پیوست و افسر چهارم کشتی سلتیک شد.در سال ۱۸۸۷ اسمیت برای اولین بار به درجه فرماندهی رسید و فرمانده کشتی اس اس ریپابلیک شد.در سال ۱۸۸۸ اسمیت تحصیل خود را بیشتر کرد و به درجه Royal Naval Reserve رسید.

اسمیت در سال1895 فرماندهی را در کشتی مجسنیک آغاز کرد.در این زمان و به پاس خدماتش از پادشاه ادوارد هفتم مدال دریافت کرد.

وی در سال ۱۹۰۴ فرماندهی کشتی های بزرگ را قبول کرد و فرمانده کشتی جدید شرکت ستاره سفید، بالتیک شد و سفرش را که از لیورپول تا نیویورک بود، بدون هیچ مشکلی به پایان رساند. بعد از سه سال اسمیت به دومین کشتی بزرگ آن زمان، کشتی آدریاتیک پیوست و بدون هیچ مشکلی به سفر دریایی رفت. در مدت فرماندهی کشتی آدریاتیک اسمیت از نیروی دریایی سلطنتی انگلستان مدال دیگری دریافت کرد.

اسمیت شهرت زیادی در دنیا به دست آورده و به یکی از با تجربه ترین کاپیتان ها تبدیل شده بود.

در ۲۰ سپتامبر 1911 کشتی المپیک با کشتی جنگی بریتانیایی به نام هاوک تصادف کرد و پروانه های المپیک صدمه دید و کشتی برای تعمیر به بندر ساوتهمپتون رفت.در تحقیقاتی که نیروی دیایی سلطنتی به عمل آورد کشتی المپیک را در این تصادف مقصر دانستند.در زمان وقوع این حادثه کاپیتان اسمیت فرمانده کشتی بود.

سرانجام اسمیت به فرماندهی بزرگترین کشتی بخار آن زمان یعنی تایتانیک رسید. در ساعت ۷ صبح  دهم اوریل سال 1912 کاپیتان اسمیت با کلاه لبه دار و پالتو بلند با تاکسی از خانه اش به بندر ساتهمپتون رفته و خود را به کشتی تایتانیک رسانید.

این آخرین سفر دریایی وی بود. تایتانیک در اقیانوس اطلس شمالی به کوه یخ برخورد کرده و کشتی بعد از دو ساعت و چهل دقیقه غرق شد و حدود ۱۵۰۰ نفر جان خود را از دست دادند که کاپیتان اسمیت یکی از آنها بود.
هیچ کس درباره مرگ وی در شب غرق شدن تایتانیک اطلاعات کاملی ندارد. در کتاب رابرت بالارد او ادعا کرده اسمیت قصد داشت ۱۰ دقیقه قبل از غرق شدن کشتی به عرشه برود. این تصور در فیلم تایتانیک محصول آمریکا به نمایش گذاشته شد. در مورد مرگ وی عده‌ای می‌گویند به داخل آب شیرجه زده و یک کودک را به سمت قایق نجات برده است.

 جسد ناخدا اسمیت هیچ وقت پیدا نشد.