خبر چيست؟
تعاريف گوناگوني درباره خبر (News) ارائه شده و كماكان نيز ارايه ميشود. تعاريف مربوط به خبر پيوسته تغيير ميكند، چون عادات ما پيوسته در حال تغيير است.
برخي از تعاريف ارائه شده در زمينه خبر از اين قرار است:
• خبر، گزارش واقعيت ها ست، اما هر واقعيتي را نمي توان خبر ناميد؛
• خبر، پيامي است که احتمال صدق و کذب در آن وجود دارد؛
• خبر، رويدادي است که قرار است اتفاق بيفتد؛
• اطلاعات مربوط به آنچه رخ داده است, خبر ناميده مي شود؛
• مجموعه اي از لغات و عبارات است که انجام کاري را اطلاع دهد؛
• خبر، گزارش مناسب, خلاصه و دقيق يک رويداد است, نه خود رويداد؛
• شامل هر انديشه و عمل واقعي است که براي عده کثيري جالب است؛
• خبر، نقل ساده و خالص وقايع جاري است؛
• خبر، محصول جهان سياسي و اجتماعي است که آن را گزارش مي کند؛
• خبر، مردم است.
• خبر، ...
هر يك از اين تعاريف از زاويه خاصي به تعريف خبر پرداخته اند و همين تفاوت ها نشان مي دهد كه تعريف و تعيين قلمرو مفهومي براي خبر، كار چندان سادهاي نيست.
به هر تعريفي كه در ارتباط با خبر تن دهيم و به عنوان مثال اين تعريف را بپذيريم كه ’’خبر: 1.اطلاعات مربوط به يك رويداد يا تحول است كه در جايي چاپ يا پخش شود و 2. هر نوع اطلاع جديد و غير عادي (Funk & Wagnalls Dictionary)، باز نميتوانيم با خيال راحت كار را تمام شده تلقي كنيم. اكثرا" اين احتمال وجود دارد كه كساني كه خبرهاي ما را ميخوانند، پس از خواندن خبر بگويند ’’به من چه؟!‘‘ و يا بگويند : ’’خودم ميدانستم‘‘.
مورد اول (به من چه؟!) نشان ميدهد ما نتوانستهايم ربط خبر به مخاطب را تشخيص بدهيم، و مورد دوم (خودم ميدانستم) حاكي از آن است كه خبر كهنهاي را به مخاطب تحويل دادهايم. من ميخواهم اين نتيجه را بگيرم كه ’’فراگيري (Impact)‘‘ وسرعت (Immediacy) جا نمايه، خميرمايه وكانون اصلي را در هر تعريف از خبر شكل ميدهند. پس بنابراين، صرف اين كه خبرها مربوط به آدمها، مكانها، اشياء و رويدادهاي واقعي باشند، كافي نيست. فراگير بودن خبرها و حساس بودن اطلاعات آنها نسبت به زمان اهميت فراواني دارد و روزنامهنگاران بايد اين عادت را در خود به وجود بياورند كه به جاي مخاطبان فكر كنند و ببينند مخاطبان به چه چيزهايي احتياج دارند (روابط خبر به مخاطب) و كدام چيزها را به سرعت ميخواهند (حساس بودن نسبت به عنصر زمان).
اين دو نكته، سنگ پايه تشخيص رويدادهايي است كه از ارزش خبري برخوردارند. سنگ پايهاي كه ميتواند مانع طرح دو نكته پيش گفته باشد: ’’به من چه ؟!‘‘ و ’’خودم ميدانستم‘‘.